X

Hier hoor je de muziek het mooist

In elke concertzaal waarin je komt, hangt “de liefde voor muziek” in de lucht, zegt Simon Reinink. Hij kan het weten: als directeur van Het Concertgebouw in Amsterdam heeft hij “de beste concertzalen van de planeet” gezien. Ook als kind kwam hij al vaak in concertzalen.

Of de akoestiek in een zaal goed is, wordt volgens hem een deel door technische aspecten bepaald, maar is voor een deel ook smaak. Technisch gezien is het belangrijk dat de hoge-, midden- en lage tonen even goed te horen én goed met elkaar in evenwicht zijn.

 

Geluiden moeten goed mengen

Dat betekent dat instrumenten en instrumentgroepen goed van elkaar te onderscheiden zijn, maar ook dat de geluiden tegelijkertijd goed mengen. “In een symfonieorkest moeten de hobo, de cellisten en de triangel even goed te horen zijn, maar het geheel maakt het de moeite waard.”

Verder is het volgens Reinink – sinds 2006 al directeur van Het Concertgebouw dat zo’n 730.000 bezoekers per jaar trekt – een kwestie van smaak. Zo houdt de één meer van een analytische akoestiek, waarbij je alle geluiden heel goed kunt horen. “Dat is bijvoorbeeld het geval in de recent geopende concertzaal van Hamburg, daar hoor je alles hyper goed. Sommige mensen vinden dat problematisch, ze vinden het te analytisch; willen ook een bepaalde warmte in het geluid.”

Tussen analytisch en warm in

Om precies de juiste akoestiek – tussen analytisch en warm in – te benaderen, is volgens Reinink kennis en geluk nodig. “Er zit altijd een toevalselement in. Hoe precies je het handboek akoestiek ook volgt tijdens het bouwen van een zaal.”

Hij vergelijkt het met de Steinway-fabriek, waar ze het productieproces van topvleugels tot in het extreme hebben geperfectioneerd en gestandaardiseerd. “En toch: vijf piano’s die daar gemaakt zijn, zijn vijf verschillende instrumenten.” In München heeft de bouw destijds van de concertzaal Gasteig bijvoorbeeld niet goed uitgepakt, “vette pech”. Op dit moment zijn ze bezig een nieuwe zaal te realiseren.

Ook in Londen wordt momenteel een haalbaarheidsstudie uitgevoerd om een goede concertzaal te bouwen, want die is er vreemd genoeg nog niet. Dat zijn de grote actuele projecten waarvan Reinink op de hoogte is. Maar de meeste nieuwe concertzalen worden op dit moment in China gebouwd; zowat elke week opent hier wel een nieuwe.

De vijf beste concertzalen ter wereld volgens Reinink:

Het Concertgebouw in Amsterdam. “Wat de akoestiek in Het Concertgebouw zo goed maakt, is dat je alle details hoort en het geluid tegelijkertijd heel gul en warm is. Ik zal het maar eerlijk zeggen: het is een toevalstreffer dat deze zaal zo waanzinnig goed gelukt is. Toen ze deze zaal bouwden in 1886, deden ze dat vooral op gevoel en aan de hand van andere voorbeelden. Er is later ook een zogenoemde ringleiding aangelegd, zodat slechthorende het concert beter kunnen horen.”

De Wiener Musikverein in Wenen. “Deze concertzaal lijkt een beetje op die van Amsterdam: het zijn allebei rechthoekige zalen. Die in Wenen is alleen wat kleiner. Een ander verschil is dat er in Wenen geen publiek achter de musici zit, waardoor het geluid tegen de muur aan kaatst. En ze hebben twee balkons.”

Boston Symphony Hall in Boston. “Een magnifieke zaal! En groot: ruim 2.600 stoelen.”

Berliner Philharmonie in Berlijn. “Deze zaal is gebouwd in 1963, dus is nog niet zo heel oud. Hier hebben ze het eerste wijngaardmodel toegepast, dit is een ronde zaal om de musici heen. De musici zitten laag en het publiek hoog. In de klassieke schoenendoosopstelling, zoals in Amsterdam, stijgt het podium uit boven het publiek dat op de begane grond zit. Deze nieuwe opstelling was het resultaat van de Zeitgeist: de musici waren niet verheven boven het publiek. Als een acht- of zeshoekige zaal qua akoestiek goed werkt, is dat vaak ook een gelukje.”

Philharmonie de Paris in Parijs. “Een fonkelnieuwe zaal. In Parijs hebben ze ook ongelofelijk geluk gehad. Daar hebben ze bij de bouw een heel nieuw concept toegepast: ze hebben ongeveer 2.400 zitplaatsen – zo’n 400 meer dan de akoestici als maximum hadden aangegeven – en zwevende balkons gemaakt. Het is een gelukstreffer geweest dat dit goed heeft uitgepakt. Het had ook helemaal mis kunnen lopen.”

Reis, luister, leef en lees meer op https://www.signia-hoortoestellen.nl/styletto/

Terug naar Styletto Stories

Meer Styletto stories lezen?

Heeft u onze andere Styletto Stories al gelezen? Klik op onderstaande link en lees meer over:

  • Het taboe rondom gehoorverlies verbreken
  • Concertgebouwen: hier hoor je de muziek het mooist
  • Kies een sieraad dat bij je gezicht past
  • En meer!
Bekijk alle Styletto Stories